Lees-, kijk- en luistertips bij rouw en verlies
Op deze pagina vindt u een aantal lees-, kijk- en luistertips over rouw, verlies en afscheid. Sommige verhalen bieden herkenning, andere geven nieuwe inzichten of woorden voor gevoelens die moeilijk te benoemen zijn. Misschien vindt u hier iets dat u steun, troost of inspiratie kan geven.
Boeken
Films en series
Podcasts
Te vinden op het internet
Na een hartstilstand begon journalist Fokke Obbema gesprekken te voeren met mensen over leven en sterven. Het resultaat is een boek vol persoonlijke verhalen en filosofische vragen.
50 manieren om afscheid te nemen – Barbara van Beukering
Vijftig korte verhalen over hoe mensen afscheid nemen. Elk verhaal laat een andere vorm van liefde, verdriet of herinnering zien.
Ook ik ben stukgewaaid – Emma van Meyeren
Een openhartig boek over rouw die niet verdwijnt maar verandert. De auteur onderzoekt hoe je verder kunt leven terwijl het gemis blijft.
Gemaakt voor de liefde – Stephanie Cacioppo
Een neurowetenschapper schrijft over de dood van haar man en onderzoekt tegelijk wat liefde en verlies doen met ons brein en ons lichaam.
Zwemmen in de zee des doods – David Rieff
Een zoon kijkt terug op het sterven van zijn moeder, de schrijver Susan Sontag. Hij schrijft over schuldgevoel, twijfel en de vraag of we het ooit echt goed kunnen doen.
Een aangrijpend boek waarin de schrijver het verlies van zijn pasgeboren dochter beschrijft. Kort, intens en onvergetelijk.
Tonio – A.F.Th. van der Heijden
Een monumentale roman over het verlies van een zoon. De schrijver probeert zijn kind opnieuw tot leven te schrijven in herinneringen en verhalen.
Het is oké om je niet oké te voelen – Megan Devine
Een boek dat laat zien dat rouw geen probleem is dat opgelost moet worden. Het biedt herkenning en ruimte voor iedereen die midden in een verlies staat.
Helpen bij verlies en verdriet – Manu Keirse
Een klassiek boek over rouw dat door veel professionals en nabestaanden wordt gelezen. Keirse beschrijft hoe rouw werkt en hoe je iemand kunt steunen.
En steeds is alles er: Marjoleine de Vos
Een klein essay over sterfelijkheid, herinnering en de stilte die achterblijft wanneer iemand er niet meer is.
​
Een Japanse film die later ook als boek verscheen. Het verhaal volgt een man die onverwacht terechtkomt in het vak van uitvaartverzorging. Gaandeweg ontdekt hij de stille schoonheid van het werk: het respect, de zorgvuldigheid en de aandacht voor een laatste afscheid. Een ontroerend verhaal over waardigheid en menselijkheid.
I’m Glad My Mom Died – Jennette McCurdy
Een autobiografisch boek over een ingewikkelde moeder-dochterrelatie. De titel is confronterend, maar het verhaal laat zien hoe rouw ook samengaat met opluchting, verwarring en het hervinden van jezelf. Openhartig en moedig geschreven.
Het leven van een vrolijke kankerpatiënt – Eelco Meuleman
Eelco Meuleman beschrijft zijn ziekte met opmerkelijke lichtheid en humor. Hij laat zien dat zelfs wanneer het leven kwetsbaar wordt, er nog steeds ruimte kan zijn voor plezier, relativering en betekenis.
De zin van het leven – Fokke Obbema
In dit boek gaat journalist Fokke Obbema in gesprek met uiteenlopende mensen over wat het leven betekenis geeft. Zijn eigen bijna-doodervaring vormt het vertrekpunt voor een reeks gesprekken over sterfelijkheid, keuzes en wat uiteindelijk belangrijk blijkt.
Een roman over een vrouw die beweert contact te hebben met de doden. Onder dit bijzondere uitgangspunt schuilt een verhaal over herinneringen, trauma en het verleden dat blijft doorwerken in het heden.
Mam, ik ben weg – Pien Burgersdijk
Een bundeling van blogs geschreven na het plotselinge verlies van haar zoon. De teksten zijn direct, rauw en eerlijk. Ze laten zien hoe rouw zich niet altijd ordelijk laat vertellen.
De vergankelijkheid – Midas Dekkers
Bioloog Midas Dekkers onderzoekt het thema vergankelijkheid in al zijn vormen. Met humor en nieuwsgierigheid schrijft hij over de natuur, het lichaam en het onvermijdelijke verloop van het leven.
Een persoonlijk verhaal over jarenlange mantelzorg voor een moeder met dementie. Het boek laat zien hoe afscheid soms al begint terwijl iemand er nog is.
Na een hersenbloeding moet Martine Bijl haar leven opnieuw vormgeven. Met haar bekende nuchterheid en humor schrijft ze over herstel, verlies van vanzelfsprekendheden en de kracht van doorleven.
In dit boek verweeft Patti Smith herinneringen aan reizen, muziek, vriendschappen en de mensen die ze heeft verloren. Het resultaat is een melancholisch en poëtisch boek over herinnering en tijd.
Wie krijgt de gouden armband van moeder? – Else-Marie van den Eerenbeemt
Een praktisch en inzichtelijk boek over familieverhoudingen rondom erfenissen. Het laat zien hoe emoties, herinneringen en bezittingen met elkaar verweven raken wanneer iemand overlijdt.
Extra tijd – Anton Dautzenberg
Een zoon beschrijft de laatste weken van het leven van zijn vader. Het verhaal is nuchter en precies, waardoor de kleine momenten juist extra betekenis krijgen.
Laura Maaskant kreeg op jonge leeftijd een terminale diagnose. In dit boek vertelt ze openhartig over haar leven, haar keuzes en haar verlangen om het leven zo intens mogelijk te blijven beleven.
Kiezen bij kanker – Paul Kil en Corine Koole
Een boek dat ingaat op de moeilijke keuzes die mensen met kanker soms moeten maken. Artsen en patiënten delen hun ervaringen en laten zien hoe complex deze beslissingen kunnen zijn.
De helende reis – Brandon Bays
Een spiritueel boek waarin de auteur beschrijft hoe een ernstige ziekte haar op een innerlijke zoektocht bracht. Voor sommige lezers biedt het nieuwe perspectieven op herstel en persoonlijke groei.
Een Ierse roman die begint bij een overlijden binnen een familie. Terwijl familieleden samenkomen, komen ook oude herinneringen en verborgen verhalen naar boven.
Theo is dood – Theodoor Holman
In deze bundel schrijft Theodoor Holman over het verlies van zijn vriend Theo van Gogh. De teksten zijn persoonlijk, soms rauw, maar altijd eerlijk.
Ik moest doodgaan om mezelf te genezen – Anita Moorjani
De auteur beschrijft haar bijna-doodervaring en hoe die haar kijk op leven, gezondheid en betekenis veranderde. Een boek dat vooral aanspreekt bij lezers die geïnteresseerd zijn in spirituele perspectieven.
Een praktisch boek over de stappen die volgen na een overlijden. Het biedt een eerste oriëntatie op de praktische kant van afscheid en nalatenschap.
Heer en meester, een liefdesverklaring – Edith Ringnalda
Edith Ringnalda beschrijft de laatste periode van het leven van dichter Simon Vinkenoog. Het boek is een intiem portret van liefde, zorg en afscheid.
Een autobiografisch verhaal van een jonge vrouw die hoort dat ze een hersentumor heeft. Ze beschrijft helder en eerlijk hoe zo’n diagnose je blik op het leven verandert.
Over troosten en verdriet – Wim ter Horst
Wim ter Horst schrijft over rouw op een eigenzinnige manier. Hij laat zien dat verdriet niet iets is dat je moet oplossen, maar iets waar je doorheen moet leren leven.
Na het overlijden van Bram Vermeulen ontdekt zijn partner een document met teksten en gedichten die hij had achtergelaten. Samen vormen ze een ontroerend afscheid.
Alles is nieuw – Esther Jansma
Een bundel gedichten waarin rouw voelbaar wordt gemaakt in beelden en stilte. De teksten geven ruimte aan wat moeilijk onder woorden te brengen is.
Webwinkel Landelijk Steunpunt Verlies
Een online boekwinkel met een uitgebreid aanbod aan boeken over rouw en verlies. De titels zijn overzichtelijk ingedeeld, bijvoorbeeld voor volwassenen, kinderen of specifieke situaties van verlies.​
​Een Japanse film die later ook als boek verscheen. Het verhaal volgt een man die onverwacht terechtkomt in het vak van uitvaartverzorging. Gaandeweg ontdekt hij de stille schoonheid van het werk: het respect, de zorgvuldigheid en de aandacht voor een laatste afscheid. Een ontroerend verhaal over waardigheid en menselijkheid
Een Nederlandse film over twee ouders die hetzelfde verlies dragen, maar daar ieder op een heel andere manier mee omgaan. De film laat zien hoe rouw mensen zowel kan verbinden als uit elkaar kan drijven.
Een familiebijeenkomst rond een naderend afscheid brengt oude spanningen en verborgen gevoelens naar boven. Een warme film over familie, eerlijkheid en de onverwachte ruimte die een afscheid soms kan openen.
In deze serie speelt Ricky Gervais een weduwnaar die na het overlijden van zijn vrouw zijn grip op het leven verliest. Met donkere humor en onverwachte tederheid laat de serie zien hoe rouw zich langzaam door het dagelijks leven beweegt.
Een jonge vrouw wacht in Parijs op de uitslag van een medisch onderzoek. Tijdens haar wandeling door de stad verandert haar blik op het leven langzaam. Een poëtische film over kwetsbaarheid en bewust leven.
De verfilming van het verhaal van Thomas Mann. Vooral de slotbeelden van deze film worden vaak genoemd als een van de meest indringende verbeeldingen van sterven in de cinema.
Regisseur Bob Fosse verwerkte zijn eigen confrontatie met sterfelijkheid in deze extravagante en persoonlijke film. Een bijzondere mix van muziek, fantasie en reflectie op een leven dat bijna eindigt.
Een serie die laat zien hoe één overlijden een hele omgeving raakt. De serie wordt vaak besproken omdat hij gesprekken opent over verlies, verantwoordelijkheid en de impact van woorden en gedrag.
Een jonge man met kanker onderneemt samen met zijn beste vrienden een laatste reis. Onderweg ontstaan gesprekken over vriendschap, angst en afscheid nemen.
Il y a longtemps que je t’aime
Een vrouw probeert haar leven opnieuw op te bouwen na een lange periode van afwezigheid. Gaandeweg wordt duidelijk hoeveel verdriet en verlies onder het oppervlak schuilgaat.
Een man verliest zijn gezin bij de aanslagen van 11 september en trekt zich volledig terug uit de wereld. Wanneer een oude vriend hem opnieuw ontmoet, ontstaat er voorzichtig weer contact met het leven.
Een serie over een familie die een uitvaartonderneming runt. Elke aflevering begint met een overlijden en volgt de verhalen van de mensen die achterblijven. De serie staat bekend om haar eerlijke en soms verrassend herkenbare kijk op leven en dood.
Een gezin probeert verder te leven nadat hun oudste zoon zelfmoord heeft gepleegd. Elk familielid gaat op een andere manier met het verlies om.
Een weduwnaar die het leven heeft opgegeven, wordt onverwacht uit zijn isolement gehaald door nieuwe buren. Een warme film over verbinding, herinneringen en het vinden van nieuwe betekenis.
De eerste minuten van deze animatiefilm vertellen een volledig liefdesverhaal. Zonder veel woorden laat de film zien hoe een leven samen kan verlopen en wat er achterblijft wanneer één van beiden er niet meer is.
Een vrouw verliest haar pasgeboren kind en probeert haar leven opnieuw vorm te geven. De film laat zien hoe verschillend mensen met hetzelfde verlies omgaan.
Journalist Liesbeth Rasker verloor op jonge leeftijd haar moeder. In deze podcast spreekt ze met vrienden en bekenden over verlies, herinneringen en het leven dat daarna verdergaat. De gesprekken voelen als een avond aan de keukentafel: open, eerlijk en warm.
Een aangekondigde dood: Eva de Visser
Wanneer haar vader hoort dat hij een agressieve hersentumor heeft, maken Eva en haar vader samen een reeks korte podcasts. Ze praten over vragen die veel mensen herkennen, maar zelden hardop stellen. Hoe leef je verder wanneer je weet dat de tijd beperkt is?
Rauwe Rouw: Heidi van den Hout
Een podcast over rouwen zoals het werkelijk voelt. Niet netjes of afgerond, maar soms rauw, verwarrend en intens. Heidi van den Hout spreekt vanuit eigen ervaring en gaat in gesprek met anderen die een verlies hebben meegemaakt.
Doodgewoon: Benthe Göbel en Sabien Brehler
Twee jonge makers praten met leeftijdsgenoten over rouw op jonge leeftijd. Hoe ga je verder wanneer iemand uit je leven verdwijnt terwijl alles eigenlijk nog moet beginnen?
Een podcast die verhalen verzamelt over afscheid en sterven. Mensen uit verschillende achtergronden delen hun ervaringen en laten zien hoe uiteenlopend het laatste hoofdstuk van een leven kan zijn.
De bekende televisieserie is ook als podcast te beluisteren. In elke aflevering spreekt presentator Kefah Allush met een gast over het leven, herinneringen en de vraag wat er uiteindelijk echt toe doet.
Oncoloog Hans Westgeest schrijft korte columns over wat zijn patiënten hem leren over leven en sterven. Zijn blik is nuchter en scherp, maar ook vol menselijkheid. Het zijn kleine stukken die uitnodigen om stil te staan bij wat werkelijk belangrijk is.
Terminaal ziek, maar dik tevreden: Eelco Meuleman
Een interview met een man die weet dat hij ongeneeslijk ziek is, maar toch met openheid en humor naar het leven kijkt. Niet omdat verdriet er niet is, maar omdat hij ervoor kiest om anders naar zijn dagen te kijken.
Podcast: Queen of Dying (Radiolab)
Een bijzondere podcastaflevering die de vraag stelt hoe wij eigenlijk willen sterven, en wie daarover beslist. De makers behandelen het onderwerp met zorg en aandacht, waardoor het gesprek uitnodigt tot nadenken in plaats van angst oproept.
Podcast De Verwondering: Sterven, wat is dat eigenlijk?
Filosoof Hein Stüfkens neemt de tijd om na te denken over sterven als menselijke ervaring. Het gesprek heeft een rustige toon en nodigt uit om het onderwerp op een andere manier te benaderen.
Interview over Verlieskunde: Warner Prevoo
Wanneer een radioloog zelf ziek wordt, verandert zijn kijk op zorg en verlies. In dit gesprek vertelt hij openhartig over wat hij ontdekte toen hij ineens zelf patiënt werd.
Een portier van begraafplaats De Nieuwe Ooster in Amsterdam vertelt over zijn werk en de bijzondere ontmoetingen die daarbij horen. Het zijn kleine verhalen over mensen, afscheid en de stille betekenis van een plek waar dagelijks herinneringen samenkomen.
Een zachte dood werd mijn moeder niet gegund
Een zoon beschrijft het sterven van zijn moeder zoals het werkelijk verliep. Eerlijk en zonder opsmuk vertelt hij over machteloosheid, verwachtingen en de liefde die blijft.​
De zin van het leven: Volkskrantserie
Na een hartstilstand begon journalist Fokke Obbema gesprekken te voeren met mensen over de vraag wat een leven betekenisvol maakt. De reeks laat zien hoe verschillend mensen die vraag beantwoorden.
Een korte tekst over afscheid nemen die verrassend diep kan raken. Een klein stuk dat laat zien hoe krachtig eenvoudige woorden soms kunnen zijn.
Het universum van Klaas Knooihuizen
Een persoonlijk en filosofisch verhaal over vergankelijkheid. De schrijver neemt de lezer rustig mee in zijn gedachten over leven, tijd en het besef dat alles eindig is.
Bojack Horseman: een bijzondere herdenking
Een onverwacht ontroerende scène uit de animatieserie Bojack Horseman. In een lange monoloog wordt afscheid genomen van een moeder met wie de relatie nooit eenvoudig was.
Propria Cures over de uitvaart van Menno Wigman
Een beschrijving van de uitvaart van de Amsterdamse stadsdichter Menno Wigman. Het stuk laat zien hoe een afscheid ook een moment van betekenis en herinnering kan zijn.
Stephen Fry over prostaatkanker
De schrijver en acteur spreekt openhartig over zijn diagnose. Met humor, kwetsbaarheid en eerlijkheid vertelt hij over wat ziekte met een mens doet.
Een filmfragment dat vaak wordt genoemd als een van de krachtigste verbeeldingen van sterven in de filmgeschiedenis. Muziek en beeld vertellen hier samen een verhaal dat nauwelijks woorden nodig heeft.
Dus ik ben er nog: Stine Jensen over spijt
Filosoof Stine Jensen onderzoekt wat spijt betekent in een mensenleven. Een gesprek dat laat zien hoe verlies ons ook kan laten nadenken over hoe we willen leven.
Toen zijn oude geliefde Marianne stervende was, schreef Leonard Cohen haar een kort bericht. Het is een van de meest ontroerende afscheidswoorden die ooit zijn gedeeld.
Father and Daughter: Michael Dudok de Wit
Een korte animatiefilm van acht minuten over een vader en dochter. Zonder woorden vertelt het verhaal over gemis, tijd en de manier waarop liefde blijft bestaan.
Hoe bepaal je of iemand echt dood is?
Een interview met forensisch arts Udo Reijnders over wat overlijden precies betekent. Het gesprek gaat verder dan medische feiten en raakt ook aan de menselijke kant van sterven.
De dood was niets voor ons: Marli Huijer
Een essay over hoe onze samenleving met de dood omgaat. Of misschien beter gezegd: hoe we die vaak proberen te vermijden.
Het is tijd om moeilijke beslissingen te nemen: Albert de Lange
Een journalist schrijft over zijn naderende dood door darmkanker. Helder, eerlijk en zonder zelfmedelijden beschrijft hij de keuzes die daarbij horen.
Dialogen met Alice: Ben Hoogeboom
Na het overlijden van zijn vrouw bleef Ben Hoogeboom met haar praten. De gesprekken die hij opschreef vormen een bijzonder en intiem document van liefde en gemis.
Een documentaire die laat zien wat er achter de schermen van een uitvaart gebeurt. De serie brengt verhalen van mensen, herinneringen en afscheid samen.
Een kleine uitgeverij die zich volledig richt op boeken over sterven en afscheid. Hun publicaties proberen het onderwerp uit de taboesfeer te halen.
Dove kinderen vertellen over dood en rouw
Kinderen vertellen in gebarentaal wat zij denken en voelen over de dood. Juist door hun eenvoud en directheid kan het gesprek bijzonder ontroerend zijn.
Een website die speciaal gericht is op kinderen en jongeren die een verlies hebben meegemaakt. De site biedt uitleg, verhalen en boekentips voor verschillende leeftijden.
Een online boekwinkel met een groot aanbod aan boeken over rouw. Er zijn ook veel titels speciaal voor kinderen en jongeren.
Een eenvoudig prentenboek dat de dood op een rustige en begrijpelijke manier uitlegt aan jonge kinderen.
Topdocs over de dood (NPO Zapp)
Korte documentaires waarin jongeren vragen stellen over de dood. De afleveringen helpen om moeilijke onderwerpen bespreekbaar te maken.
Het oneindige verhaal: Michael Ende
Een klassiek fantasieverhaal dat ook gaat over verlies en het vinden van moed. Het boek en de film worden door veel jonge lezers als troostend ervaren.
Een jeugdboek dat laat zien wat de gevolgen van pesten kunnen zijn. Het verhaal wordt vaak gebruikt als startpunt voor gesprekken met jongeren.